Obowiązki pracodawcy

Print Drukuj

Pracodawca przed powierzeniem pracy cudzoziemcowi musi sprawdzić ważność dokumentu uprawniającego do pobytu w Polsce, sporządzić jego kopię i przechowywać ją przez cały okres zatrudnienia; zatrudnianie cudzoziemców bez ważnych dokumentów grozi sankcjami. Ustawa z 12 marca 2022 r. przyznaje legalność pobytu obywatelom Ukrainy i ich małżonkom, którzy przybyli do Polski po rozpoczęciu inwazji. Należy upewnić się, że tytuł pobytowy uprawnia do podejmowania pracy na terytorium RP; wizy turystyczne, tranzytowe oraz dokumenty wydane w związku z ochroną czasową nie dają prawa do podjęcia pracy.

Umowa z cudzoziemcem powinna być zawarta na piśmie i poprzedzona przedstawieniem tłumaczenia na język zrozumiały dla cudzoziemca, a rodzaj umowy musi odpowiadać charakterowi pracy; stosowanie umów cywilnoprawnych w miejsce umowy o pracę w celu obejścia przepisów prawa pracy jest zabronione i karane. Pracodawca ma obowiązek pisemnie poinformować cudzoziemca o prawie wstępowania do związków zawodowych oraz przekazać kopię zawartej umowy organowi, który wydał zezwolenie lub wpisał oświadczenie, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego przed powierzeniem pracy. Wobec cudzoziemca obowiązują takie same świadczenia i obowiązki jak wobec obywatela polskiego, w tym zapewnienie minimalnego wynagrodzenia (4 666,00 zł brutto miesięcznie dla pełnego etatu lub 30,50 zł brutto za godzinę w umowach zlecenia), zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych w ciągu 7 dni oraz terminowe odprowadzanie składek do ZUS, wypełnianie obowiązków podatkowych oraz przestrzeganie przepisów Kodeksu pracy i zakazu dyskryminacji.

Przy zatrudnieniu na podstawie oświadczenia wpisanego do ewidencji pracodawca musi poinformować starostę o podjęciu pracy w terminie 7 dni od daty rozpoczęcia wskazanej w oświadczeniu lub o niepodjęciu pracy w terminie 14 dni. Cudzoziemiec może wykonywać pracę wyłącznie na rzecz podmiotu wskazanego w zezwoleniu lub oświadczeniu.

Informacje o wybranych załącznikach

  • Ulotka sankcyjna - Skutki powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium RP:

    Ulotka przedstawia przepisy i sankcje wynikające z ustawy o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom nielegalnie przebywającym na terytorium Polski, opisując czyny zabronione, odpowiedzialność karną i wykroczeniową oraz współpracę instytucji kontrolnych. Najważniejsza informacja: za zatrudnianie cudzoziemców przebywających nielegalnie grożą wysokie grzywny, kary pozbawienia wolności, wykluczenie z zamówień publicznych i utrata dostępu do środków publicznych, natomiast rzetelna weryfikacja i przechowywanie dokumentów pobytowych oraz zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych zwalniają pracodawcę z odpowiedzialności.

Pełne treści załączników znajdziesz w artykule.

Pracodawca zamierzający powierzyć pracę cudzoziemcowi ma obowiązek:

  • sprawdzić (przed powierzeniem pracy), czy cudzoziemiec posiada ważny dokument uprawniający do pobytu w Polsce, zrobić kopię tego dokumentu i przechowywać ją przez cały okres zatrudniania cudzoziemca. Dokumentem uprawniającym do pobytu na terytorium Polski może być ważna wiza lub zezwolenie pobytowe. Pracodawcom powierzającym wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnych dokumentów grożą dotkliwe sankcje. Przepisy specjalnej ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa gwarantują legalność pobytu obywatelom Ukrainy i ich małżonkom, którzy po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji przybyli z Ukrainy do Polski;
  • upewnić się, że tytuł pobytowy cudzoziemca uprawnia do podejmowania pracy na terytorium RP. Dokumenty takie, jak np. wiza turystyczna, tranzytowa oraz wydana w związku z korzystaniem z ochrony czasowej nie są odpowiednie do podejmowania pracy na terytorium RP;
  • zawrzeć z cudzoziemcem umowę w formie pisemnej (niezależnie od rodzaju umowy), a wcześniej przedstawić cudzoziemcowi jej tłumaczenie na język zrozumiały dla cudzoziemca. Rodzaj umowy powinien być dostosowany do charakteru pracy. Uwaga! Zawarcie umowy o dzieło nie może być sposobem na obejście przepisów kodeksu pracy czy zmniejszenie kosztów zatrudnienia cudzoziemca. Zawarcie umowy cywilnoprawnej w warunkach, kiedy powinna być zawarta umowa o pracę stanowi naruszenie przepisów prawa pracy i jest karane grzywną;
  • poinformować cudzoziemca w formie pisemnej, w języku zrozumiałym dla cudzoziemca, o prawie wstępowania do związków zawodowych;
  • przekazać organowi, który wydał zezwolenie na pracę lub wpisał oświadczenie do ewidencji oświadczeń kopię zawartej umowy z cudzoziemcem za pośrednictwem systemu teleinformatycznego przed powierzeniem pracy cudzoziemcowi.

Pracodawca zatrudniający cudzoziemca ma wobec niego takie same obowiązki jak wobec obywatela polskiego w zakresie:

  • zapewnienia, określonego przepisami, minimalnego wynagrodzenia - jeżeli praca jest powierzana w ramach umowy o pracę lub umowy zlecenia (w przypadku umowy o pracę minimalne miesięczne wynagrodzenie dla pracy na cały etat wynosi 4.806,00 brutto, dla umów zlecenia 31,40 brutto na godzinę);
  • zgłoszenia w ciągu 7 dni od daty rozpoczęcia pracy do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego oraz comiesięcznego terminowego odprowadzania do ZUS składek odpowiedniej wysokości;
  • wypełniania prawa podatkowego - np. obliczania, pobierania i wypłacania zaliczek na podatek dochodowy;
  • przestrzegania przepisów Kodeksu Pracy - żaden pracownik, niezależnie od obywatelstwa, nie może być dyskryminowany w miejscu pracy!

W przypadku zatrudnienia cudzoziemca na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, które zostało wpisane do ewidencji oświadczeń, pracodawca ma obowiązek poinformować starostę o podjęciu pracy przez cudzoziemca w terminie 7 dni od daty rozpoczęcia pracy wskazanej w oświadczeniu, zaś w przypadku niepodjęcia pracy w terminie 14 dni od daty wskazanej w oświadczeniu.

Uwaga! Cudzoziemiec może wykonywać pracę wyłącznie na rzecz podmiotu wskazanego w zezwoleniu / oświadczeniu!

Załączniki

Informacje o publikacji dokumentu


Informacja: Umowa zlecenie a umowa o dzieło.

Print Drukuj

Umowa o dzieło zobowiązuje wykonawcę do osiągnięcia konkretnego, zindywidualizowanego rezultatu, który powinien być obiektywnie osiągalny i posiadać charakter kreatywny. W przeciwieństwie do umowy zlecenia, gdzie przedmiotem jest realizacja określonych czynności, umowa o dzieło koncentruje się na rezultacie pracy. Ubezpieczenia społeczne są obowiązkowe dla zleceniobiorców, lecz w przypadku umowy o dzieło ich posiadanie nie jest wymagane.

Istotne jest, że nie tylko nazwa umowy, ale także jej treść i okoliczności wykonywania decydują o jej charakterze prawnym. W sytuacji, gdy umowa o dzieło w rzeczywistości ma cechy umowy zlecenia, może wiązać się z obowiązkami ubezpieczeniowymi. ZUS ma prawo do weryfikacji takich umów w toku kontroli oraz może działać na podstawie informacji uzyskanych od straży granicznej i inspekcji pracy.

Próba niewłaściwego zakwalifikowania umowy może prowadzić do konsekwencji prawnych, w tym do obowiązku opłacenia składek do ZUS. Szerzej o tym zagadnieniu można przeczytać na stronie ZUS. Informacyjnie, kwestie zatrudnienia cudzoziemców są również omawiane w innych materiałach publikowanych przez ministerstwo pracy i inne instytucje.


Informacja dotycząca istoty zawierania umów o dzieło  jako podstawy zatrudnienia cudzoziemców oraz skutków nieprawidłowego zawierania umów.

Przedmiotem umowy o dzieło jest zobowiązanie do wykonania oznaczanego dzieła rozumianego jako osiągnięcie określonego, zindywidualizowanego rezultatu w postaci materialnej lub niematerialnej. Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, lecz może także polegać na dokonaniu zmian w rzeczy już istniejącej, jej naprawieniu, przerobieniu lub uzupełnieniu albo na rozbudowie rzeczy, połączeniu z innymi rzeczami, dodaniu części składowych lub przynależności. Przyjmuje się, że rezultat, o który umawiają się strony, powinien mieć byt samoistny, obiektywnie osiągalny i pewny. Nie powinno być uznane za dzieło coś, co nie odróżnia się w żaden sposób od innych występujących na danym rynku rezultatów pracy, gdyż wówczas zatraciłoby swój indywidualny charakter dzieła. Dzieło powinno być wyrazem kreatywności i umiejętności.

W przypadku umowy zlecenia, czy umów o świadczenie usług przedmiotem jest zobowiązanie do wykonywania określonych czynności. Dla umów zlecenia właściwe jest wykonywanie powtarzalnych, odtwórczych czynności, bądź wykonywanie tych czynności w sposób ciągły lub zespołowy.

Porównując zatem umowę o dzieło z umową zlecenia na pierwszy plan wysuwa się zobowiązanie wykonawcy umowy o dzieło nie do samego działania, lecz do uzyskania określonego dzieła jako rezultatu tego działania. Wykonywanie określonej czynności (szeregu powtarzających się czynności) bez względu na to, jaki rezultat czynność ta przyniesie, jest cechą charakterystyczną dla umów zlecenia.

Dla zleceniobiorców obowiązkowe  są ubezpieczenia: emerytalne i rentowe oraz wypadkowe. Ubezpieczenie chorobowe ma charakter dobrowolny. Przy wykonywaniu pracy  na podstawie umowy o dzieło nie ma obowiązku ubezpieczeń społecznych.

Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że charakter prawny umowy określa nie tylko sama nazwa umowy, ale przede wszystkim jej treść, a także warunki i okoliczności towarzyszące jej wykonywaniu. W przypadku gdy płatnik nie dokona zgłoszenia do ubezpieczeń osoby, z którą zawarł umowę nazwaną  umową o dzieło, w toku postępowania wyjaśniającego, bądź kontroli zostanie stwierdzone, że faktycznie zawarta została umowa  zlecenia albo umowa o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, terenowa jednostka organizacyjna ZUS jest uprawniona do stwierdzenia obowiązku ubezpieczeń społecznych. ZUS otrzymuje informację i dokumenty z kontroli Straży Granicznej i Państwowej Inspekcji Pracy.

Więcej informacji dostępnych jest na stronie internetowej ZUS http://www.zus.pl pod linkiem : „Umowy zlecenia i umowy o dzieło w ubezpieczeniach społecznych".


 Informacja sporządzona na podstawie pisma otrzymanego z Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
 Link (odnośnik) do strony ZUS sprawdzono w dniu 24.02.2017 r. godz. 11:30 - dostępny.
 

Więcej informacji dotyczących zatrudnienia cudzoziemców można znaleźć w dziale: Dla pracodawców i przedsiębiorców -> Zatrudnianie cudzoziemców

Informacje o publikacji dokumentu